کمیسیون مشارکت در ساخت مبلغی است که مشاور املاک بابت واسطه‌گری میان مالک و سازنده دریافت می‌کند. میزان این کمیسیون در سال ۱۴۰۵ به تعرفه معتبر و نوع قرارداد بستگی دارد و نمی‌توان برای تمام پروژه‌ها یک درصد ثابت اعلام کرد. در ادامه، تعرفه حق کمیسیون، نحوه محاسبه آن، مسئول پرداخت و هزینه‌های مربوط به تنظیم قرارداد را بررسی می‌کنیم.
کمیسیون مشارکت در ساخت در سال ۱۴۰۵ چقدر است؟
برای سال ۱۴۰۵، نرخ ثابت و یکسانی که بتوان آن را بدون بررسی نوع قرارداد و تعرفه معتبر به تمام قراردادهای مشارکت در ساخت تعمیم داد، قابل تأیید نیست. در برخی منابع قدیمی، کمیسیون مشارکت در ساخت معادل ۰٫۲ درصد ارزش قرارداد برای هر طرف اعلام شده است؛ اما این نرخ را نباید بدون بررسی اعتبار آن، تعرفه رسمی سال ۱۴۰۵ دانست.
بر اساس آیین‌نامه تعیین تعرفه دلالان معاملات املاک، مصوب مهر ۱۴۰۴، تعرفه خدمات مشاوران املاک در چارچوب این مقررات بر مبنای ضریبی از ارزش معاملاتی ملک و با رعایت سقف مصوب تعیین می‌شود. با این حال، برای محاسبه کمیسیون قرارداد مشارکت در ساخت باید ابتدا مشخص شود این قرارداد مشمول کدام تعرفه است.
موضوع | وضعیت در سال ۱۴۰۵ |
نرخ ۰٫۲ درصد برای هر طرف | نرخ مطرح‌شده در منابع قدیمی؛ اعتبار آن برای ۱۴۰۵ تأیید نشده است |
مبنای تعرفه در مقررات جدید | ارزش معاملاتی ملک و ضریب مصوب، در قراردادهای مشمول |
مبلغ نهایی کمیسیون | وابسته به تعرفه معتبر، نوع قرارداد و سقف قانونی قابل اعمال |
تعیین مبلغ صرفاً با توافق طرفین | توافق، مجوز دریافت بیش از تعرفه قانونی در موارد مشمول نیست |
نکته مهم این است که ارزش معاملاتی ملک با قیمت روز آن تفاوت دارد. ارزش معاملاتی بر اساس ضوابط مالیاتی تعیین می‌شود، در حالی که قیمت روز ملک به شرایط بازار مسکن وابسته است. بنابراین، نمی‌توان صرفاً با ضرب قیمت فروش زمین در یک درصد عرفی، مبلغ قانونی کمیسیون را مشخص کرد.
مالکانی که قصد دارند علاوه بر هزینه‌های واسطه‌گری، با مراحل همکاری، شرایط انتخاب سازنده و تعهدات طرفین آشنا شوند، می‌توانند راهنمای مشارکت در ساخت را مطالعه کنند.
کمیسیون مشارکت در ساخت به عهده کیست؟
پرداخت کمیسیون مشارکت در ساخت اصولاً بر عهده مالک و سازنده است و هر طرف نیمی از مبلغ را پرداخت می‌کند؛ مگر اینکه توافق دیگری داشته باشند. بر اساس ماده ۴ آیین‌نامه تعیین تعرفه دلالان معاملات املاک، طرفین می‌توانند درباره نحوه تقسیم این هزینه توافق کنند. در برخی قراردادهای مشارکت در ساخت، سازنده تمام کمیسیون را تقبل می‌کند و مالک هزینه‌ای بابت آن نمی‌پردازد. همچنین ممکن است طرفین نسبت دیگری برای تقسیم هزینه تعیین کنند. با این حال، پرداخت کامل کمیسیون توسط سازنده یک الزام عمومی نیست و به توافق طرفین بستگی دارد.
برای جلوگیری از اختلاف، بهتر است مسئول پرداخت و سهم هر طرف به‌صورت شفاف در قرارداد مشخص شود. این توافق فقط نحوه پرداخت هزینه را تعیین می‌کند و مجوزی برای دریافت مبلغ بیشتر از تعرفه قانونی توسط مشاور املاک نیست.
فرمول محاسبه کمیسیون مشارکت در ساخت چیست؟
برای محاسبه کمیسیون مشارکت در ساخت، ابتدا باید ارزش مبنای محاسبه و نرخ معتبر مربوط به قرارداد مشخص شود. اگر تعرفه به‌صورت درصدی تعیین شده باشد، فرمول محاسبه به شکل زیر است:
مبلغ کمیسیون = ارزش مبنای محاسبه × درصد کمیسیون ÷ ۱۰۰
مبلغ حاصل باید با سقف قانونی قابل اعمال نیز تطبیق داده شود. چنانچه نرخ اعلام شده مربوط به کل قرارداد باشد و مالک و سازنده هزینه را به‌صورت مساوی پرداخت کنند، سهم هر طرف از فرمول زیر به دست می‌آید:
سهم هر طرف = مبلغ کل کمیسیون ÷ ۲
اما اگر نرخ از ابتدا برای هر طرف به‌صورت جداگانه تعیین شده باشد، نباید مبلغ محاسبه‌شده را دوباره نصف کرد.
توجه داشته باشید که محاسبه حق کمیسیون با تعیین درصد مالک و سازنده از ساختمان متفاوت است. برای آشنایی با نحوه تعیین قدرالسهم طرفین می‌توانید مقاله محاسبه مشارکت در ساخت را مطالعه کنید.
مثال عددی محاسبه حق کمیسیون مشارکت در ساخت
فرض کنید ارزش مبنای محاسبه کمیسیون یک قرارداد مشارکت در ساخت، ۲ میلیارد تومان و نرخ کمیسیون کل قرارداد به‌صورت فرضی ۰٫۵ درصد باشد. محاسبه حق کمیسیون به شکل زیر انجام می‌شود:
۲,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰ × ۰٫۵ ÷ ۱۰۰ = ۱۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان
عنوان | مبلغ یا درصد |
ارزش مبنای محاسبه | ۲ میلیارد تومان |
نرخ فرضی کمیسیون کل | ۰٫۵ درصد |
مبلغ کل کمیسیون | ۱۰ میلیون تومان |
سهم مالک (۵۰ درصد) | ۵ میلیون تومان |
سهم سازنده (۵۰ درصد) | ۵ میلیون تومان |
در این مثال، مجموع حق کمیسیون ۱۰ میلیون تومان است که با فرض تقسیم مساوی، هر طرف ۵ میلیون تومان پرداخت می‌کند.
توجه: نرخ ۰٫۵ درصد و ارزش مبنای محاسبه در این مثال صرفاً آموزشی هستند. مبلغ واقعی کمیسیون باید بر اساس تعرفه معتبر و سقف قانونی قابل اعمال بر قرارداد تعیین شود.
محاسبه آنلاین کمیسیون مشارکت در ساخت
مبلغ و نرخ کمیسیون را وارد کنید تا سهم مالک و سازنده محاسبه شود.
تنظیمات اختیاری: سقف کمیسیون و مالیات
مجموع کمیسیون محاسبه‌شده
۰ تومان
توجه: این ابزار، ماشین‌حساب درصدی است و نرخ رسمی سال ۱۴۰۵ را به‌صورت خودکار تعیین نمی‌کند. برای دریافت مبلغ قانونی، مبنای ارزش‌گذاری، نرخ و سقف معتبر قرارداد خود را از مرجع مربوط بررسی و وارد کنید. اعداد مثال، تعرفه مصوب نیستند.
تفاوت هزینه تنظیم قرارداد مشارکت در ساخت با حق کمیسیون چیست؟
هزینه تنظیم قرارداد مشارکت در ساخت با حق کمیسیون مشاور املاک متفاوت است. حق کمیسیون بابت خدمات واسطه‌گری میان مالک و سازنده دریافت می‌شود و مشاور املاک در قراردادهای مشمول تعرفه، مجاز نیست برای همان خدمات مبلغ اضافه‌ای با عنوان تنظیم قرارداد یا حق‌التحریر دریافت کند.
در مقابل، اگر تنظیم و بررسی حقوقی قرارداد به وکیل سپرده شود یا قرارداد نیازمند ثبت رسمی در دفتر اسناد رسمی باشد، هزینه این خدمات به‌صورت جداگانه و مطابق ضوابط مربوط محاسبه می‌شود. بنابراین، برای تعیین هزینه نهایی باید نوع خدمت و مرجع ارائه‌دهنده آن مشخص باشد.
کمیسیون مشارکت در ساخت چه زمانی پرداخت می‌شود؟
زمان استحقاق دریافت کمیسیون مشارکت در ساخت به نوع قرارداد و نحوه ثبت آن بستگی دارد. بر اساس مواد ۵ و ۶ آیین‌نامه تعیین تعرفه دلالان معاملات املاک، دو وضعیت برای قراردادهای مشمول این مقررات پیش‌بینی شده است:
- قراردادهای یکسان: مشاور املاک پس از ثبت قرارداد در سامانه مربوط، مستحق دریافت کمیسیون است.
- پیش‌نویس قرارداد: پس از درج پیش‌نویس در سامانه و ارسال آن به دفتر اسناد رسمی، مشاور مستحق دریافت ۵۰ درصد کمیسیون می‌شود. ۵۰ درصد باقیمانده نیز هنگام ثبت رسمی قرارداد دریافت خواهد شد.
اینکه قرارداد مشارکت در ساخت مشمول کدام روش است، باید بر اساس ماهیت و شیوه ثبت آن مشخص شود. همچنین صرف معرفی مالک و سازنده، به‌تنهایی به معنای استحقاق دریافت تمام حق کمیسیون نیست.
اگر قرارداد مشارکت در ساخت فسخ شود، تکلیف کمیسیون چیست؟
فسخ قرارداد مشارکت در ساخت لزوماً به معنای استرداد حق کمیسیون نیست. بر اساس ماده ۳۵۲ قانون تجارت، اگر معامله با توافق طرفین یا به استناد یکی از خیارات قانونی فسخ شود، حق مطالبه کمیسیون مشاور املاک از بین نمی‌رود؛ مشروط بر اینکه فسخ ناشی از عملکرد دلال نباشد.
با این حال، اگر قرارداد هنوز به مرحله ایجاد حق دریافت کمیسیون نرسیده باشد، وضعیت متفاوت خواهد بود. بنابراین، برای تعیین امکان استرداد کمیسیون باید زمان ثبت قرارداد، علت فسخ و شرایط قانونی دریافت حق کمیسیون بررسی شود.
جمع‌بندی
برای تعیین کمیسیون مشارکت در ساخت در سال ۱۴۰۵، باید تعرفه معتبر، مبنای محاسبه و سهم پرداخت هر یک از طرفین مشخص باشد. همچنین، ثبت دقیق توافقات مالی در قرارداد می‌تواند از اختلاف میان مالک، سازنده و مشاور املاک جلوگیری کند.
اگر به دنبال بهترین شرکت ساختمان سازی در غرب تهران برای اجرای پروژه مشارکت در ساخت هستید، بررسی سابقه و کیفیت پروژه‌های اجراشده اهمیت زیادی دارد. مجموعه ساختمانی محسن زینلی با سابقه فعالیت از سال ۱۳۸۲ و اجرای پروژه‌های ساختمانی متعدد در تهران، به‌ویژه غرب تهران و گیشا، آماده بررسی شرایط املاک برای مشارکت در ساخت است. مالکان می‌توانند برای ارزیابی ملک و آشنایی با شرایط همکاری، با این مجموعه ارتباط برقرار کنند.